Jaarverslag 2025: Productie

Symfonische canon

In 2025 bevestigde het Antwerp Symphony Orchestra zijn sterke positie in het Europese muzieklandschap met een reeks indrukwekkende vertolkingen van de symfonische canon (o.m. symfonieën van Tsjajkovski, Berlioz' Symphonie Fantastique, Mahlers Eerste, Tweede en Vijfde symfonie, het Vioolconcerto van Sibelius en The Planets van Gustav Holst). Onder leiding van zowel vaste dirigenten als internationale gasten en samen met topsolisten bood het orkest een programma vol artistieke diepgang.

Een absoluut hoogtepunt was de concertreeks met dirigent-emeritus Jaap van Zweden. Met een monumentale uitvoering van Beethovens Negende symfonie wist hij uitverkochte zalen in Antwerpen, Eindhoven en Brugge te begeesteren. Daarnaast mocht het orkest driemaal rekenen op de expertise van eredirigent Philippe Herreweghe. In repertoire dat hem op het lijf geschreven is — met meesterwerken van Beethoven, Schubert en Schumann — zorgde hij voor momenten van pure muzikale verfijning.

Vlaams erfgoed

Als Vlaams symfonisch orkest en erkende Kunstinstelling van de Vlaamse Gemeenschap is het Antwerp Symphony Orchestra een trotse ambassadeur van Vlaamse muziek. Via opnames, concerten en compositieopdrachten aan Vlaamse componisten draagt het orkest actief bij aan het behoud, de verrijking en de toegankelijkheid van ons waardevolle muzikale erfgoed.

In 2025 bracht het Antwerp Symphony Orchestra een mix van muzikaal erfgoed en hedendaagse creaties van eigen bodem, met werken van onder anderen Piet Swerts, Erik Desimpelaere en August De Boeck. De Dahomeese rapsodie van August De Boeck werd in september als visitekaartje van het Vlaams muzikaal erfgoed meegenomen naar het befaamde Georges Enescu-festival.

Hedendaags repertoire

Het Antwerp Symphony Orchestra houdt klassieke muziek springlevend in de breedste zin van het woord. Naast het eren van de grote meesterwerken uit het verleden, fungeren wij als een drijvende kracht achter de muziek van morgen. Door gerichte opdrachten te geven en nieuwe composities een podium te bieden, verrijken we het symfonische repertoire en ondersteunen we de componisten van onze tijd.

In 2025 bracht het orkest zes opmerkelijke composities voor het eerst naar het Belgische podium. Het jaar opende spectaculair op 31 januari met het Concerto grosso voor brassband en orkest van Gavin Higgins. In mei volgden de Belgische premières van Victoria Borisova-Ollas (The Kingdom of Silence) en voormalig huiscomponist Gija Kantsjeli (Libera Me), gevolgd door het virtuoze piccoloconcerto van Levente Gyöngyösi. Het najaar stond in het teken van Scandinavisch en Amerikaans meesterschap, met Anders Hillborgs King Tide, de symfonische versie van Kaija Saariaho’s Graal théâtre en het indrukwekkende Conjurer-concerto van John Corigliano.

Bijzonder trots zijn we op de vier werken die in 2025 in de Koningin Elisabethzaal hun vuurdoop beleefden. Als opdrachtgever verzorgde het orkest wereldpremières van werken van Piet Swerts (Le tombeau de Josquin), Nico Muhly (Doom Painting), Erik Desimpelaere (Danses Macabres) en José María Sánchez-Verdú (Cancionero de Juana La Loca).

Barokmuziek

Elk jaar rond Pasen brengt het Antwerp Symphony Orchestra hulde aan het genie van Bach. In 2025 stond de Johannespassie centraal. Met deze passieconcerten zetten we onze rijke orkesttraditie in voor de diepgang van barokke meesterwerken. Naast het concert in Antwerpen trok het orkest hiermee voor het eerst naar het buitenland, met een concert in het Amsterdamse Muziekgebouw aan ‘t IJ.

Vlaams cultureel ambassadeur

Als erkende Vlaamse Kunstinstelling bespeelt het Antwerp Symphony Orchestra de belangrijkste podia van Vlaanderen en is het ook een Vlaams cultureel ambassadeur in het buitenland.

Dramaturgie

Het Antwerp Symphony Orchestra vertrekt elk seizoen vanuit een doelgerichte thematiek die de vinger aan de pols van de tijd houdt. Het jaar 2025 vormde zo het scharnierpunt tussen twee fascinerende werelden.

In de eerste helft van het jaar voltooiden we het seizoen ‘Over Leven in de Stroming’. Hierin reflecteerden we op de kracht van de muzikale nalatenschap en de onvermijdelijke cyclus van einde en nieuw begin. Door de focus te leggen op de eerste en laatste composities van grootmeesters als Beethoven, Mahler en Rachmaninov, verkenden we hoe hun erfgoed generatieslang betekenis blijft genereren. Met een symposium over muzikale legacy en uitvoeringen van postminimalistische werken verbonden we de traditie op relevante wijze met de toekomst.

Vanaf september 2025 verschoof de focus naar het thema ‘Eclips’. Dit seizoen onderzoekt wat er gebeurt wanneer de dominante lichtbron dooft en de schaduwzijde zichtbaar wordt. ‘Eclips’ werpt een broodnodig licht op werken van vrouwelijke componisten (met onder meer werken van Amy Beach en Caroline Shaw) en haalt symfonische meesterwerken uit de duisternis van de orkestbak naar het concertpodium. De artistieke invulling wordt verbreed met boeiende randactiviteiten, zoals lezingen over sterrenkunde en de werking van ons bewustzijn onder hypnose – momenten waarop ook de menselijke geest in een ‘eclips’ treedt.

Samenwerkingen

In 2025 profileerde het Antwerp Symphony Orchestra zich meer dan ooit als een verbindende factor zowel binnen als buiten het cultuurlandschap. Door het beheer van de klassieke programmering in de Koningin Elisabethzaal te combineren met strategische allianties, zoals de concertreeks met internationale toporkesten in samenwerking met Cofena, versterken we het aanbod voor ons publiek.

Onze artistieke reikwijdte wordt vergroot door de structurele inzet van professionele koren zoals het Vlaams Radiokoor en Choeur de Chambre de Namur, die voor het eerst en bijzonder succesvol samenwerkten bij de uitvoering van Beethovens Negende symfonie onder leiding van Jaap van Zweden. Voor de uitvoering van Holsts The Planets werkte het orkest bovendien samen met het koor van Opera Ballet Vlaanderen, en voor Mahlers Tweede symfonie met het nieuw opgerichte VOLT kamerkoor.

Daarnaast geniet het orkest vruchtbare samenwerkingen met onderwijsinstellingen. Zo vormt het Youth Orchestra Flanders de brug tussen de conservatoria en het professionele podium. Ook lokaal investeerde het orkest in talent via een bijzonder project met het Antwerps Jeugdorkest. Met een masterclass door de Amerikaanse topviolist Benjamin Beilman creëerden we bovendien bijzondere leerkansen voor studenten van het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen, in de akoestiek van de Koningin Elisabethzaal en voor een live publiek.

Internationale festivals zoals Europalia boden ons de kans om historisch erfgoed en nieuwe creaties te verbinden, zoals met de opdracht aan Sánchez-Verdú rond het huwelijk van Johanna van Castilië en de Vlaamse Filips de Schone. Dankzij de steun van partners als het Korean Cultural Institute, BMW en Proximus (Pickx+) slagen we erin onze missie te verbreden: van het ondersteunen van internationaal talent tot het ontsluiten van onze concerten via digitale weg voor een breed publiek.